13 hoogtepunten van San Gimignano: de stad van de torens

Naast ‘de stad van de torens’ als bijnaam heeft het Toscaanse San Gimignano ook de bijnaam ‘het Manhattan van de Middeleeuwen’. Met zulke bijnamen kan een bezoek aan San Gimignano in de provincie Siena bijna niet ontbreken tijdens een vakantie in Toscane.

San Gimignano is een goed bewaarde middeleeuwse stad in Toscane en trekt hierdoor veel toeristen. Voor vakantiegangers uit Florence, Pisa, Livorno of Lucca is San Gimignano een leuke dagtrip. We hebben de 13 mooiste bezienswaardigheden van de stad voor je op een rijtje gezet en geven een bonustip!

72 torens middeleeuwse torens

Uitzicht over de torens van San Gimignano

De Italiaanse stad San Gimignano staat bekend om zijn vele torens, hieraan dankt de stad ook zijn bijnamen. Rijke families bouwden de torens als versterking en soms als woning, maar uiteindelijk werden de torens gebouwd om te laten zien hoe rijk de familie was en om andere families jaloers te maken.

De meeste torens zijn tussen de twaalfde en veertiende eeuw gebouwd en tijdens de hoogtijdagen van stad stonden er maar liefst 72 torens. Tegenwoordig zijn er maar 16 torens die het beeld van de stad bepalen

Torre Rognosa

San Gimignano met de torre rognosa

De Torre Rognosa is de oudste toren van de stad en heeft een hoogte van maar liefst 51 meter. In het jaar 1255 werd een wet aangenomen waarin werd verboden om een toren te bouwen die hoger was dan de Torre Rognosa.

Er werd door de families echter meerdere malen geprobeerd om deze wet te omzeilen en de wet werd zelfs genegeerd door een aantal families. Zo zijn op het Piazza del Duome de zogenaamde tweelingtorens gebouwd door de Salvucci familie. Deze twee torens waren in eerste instantie een kop hoger dan de Torre Rognosa en moesten weer kleiner gemaakt worden zodat ze niet uitstaken. De familie Ghibbelina, een rivaliserende familie, kon niet achterblijven en ook zij bouwden twee torens die hoger waren dan toegestaan bij de wet, dit waren de tweelingtorens van Ardinghelli. Zij moesten ook hun torens een kopje kleiner maken en ondertussen zijn beide torens half zo groot als dat ze ooit waren. Vroeger gold dat het aanzien van de familie steeg als zij een hogere toren hadden.

Torre Grossa

Palazzo Nuovo del Podestà met torre Grossa

De Torre Grossa ligt aan het Piazza del Duomo en is nu de hoogste toren van San Gimignano. De toren wordt ook wel Torre del Podesta genoemd en met zijn 54 meter is deze toren hoger dan de Torre Rognosa. Tijdens het bouwen van deze toren werd de wet uit het jaar 1255 dus genegeerd. Dit is de enige woontoren die je kunt beklimmen.

Wanneer je na het beklimmen van de ruim 200 traptreden boven bent aangekomen hoef je nog maar een klein stukje naar de top. Dit gebeurt door het beklimmen van een steile ladder. Ben je eenmaal boven, dan heb je een prachtig uitzicht over de stad en de groene heuvels die de stad omringen. Voor mensen met hoogtevrees is de Torre Grossa minder geschikt.

Torre Campatelli

De Torre Campatelli is sinds kort opengesteld voor bezoekers door de familie Campatelli die nog steeds deze toren in zijn bezit heeft. Ook het bijbehorende paleis is te bekijken.

Door een bezoek aan deze toren kun je maar liefst duizend jaar aan geschiedenis zien. Een bezoek aan deze toren begint met een diashow waarin je meer zien over het ontstaan van de stad San Gimignano. Daarna zie je de bouw van de stadsmuur en leer je meer over het verdere verloop van de oprichting van de stad.

De familie Campatelli heeft sinds ongeveer 1800 in hetzelfde huis gewoond waardoor je hier veel persoonlijke foto’s brieven en boeken vind naast de collectie schilderijen en antieke meubels.

Piazza del Duomo

Piazza del Duomo in San Gimignano

In de middeleeuwen was het Piazza del Duomo het politieke centrum van San Gimignano. Veel bezienswaardigheden liggen rondom dit plein. Zo vind je hier onder andere de Salvucci torens, de Torre Grossa, de Torre Chigi, de Torre Rognosa, het Collegiata en het paleis van de Podesta.

Alle wegen in het dorp leiden naar het Piazza del Duomo en de Piazza della Cisterna. Deze pleinen zijn de hoogst gelegen punten en de pelgrimsroute Via Francigena liep over het Piazza del Duomo.

Het historische centrum van San Gimignano is autovrij, let hier dus op wanneer je de stad bezoekt. Parkeren moet buiten de stadsmuren. Bij een van de toegangspoorten kun je naar binnen.

De drie belangrijkste poorten zijn de Porta S. Jacopo in het noordoosten van de stad, de Porta San Matteo in het noordwesten en de Porta San Giovanni in het zuiden. De straten Via San Matteo en Via San Giovanni danken hun namen aan deze poorten.

Collegiata Santa Maria Assunta

Collegiata Santa Maria Assunta kerk

Deze kerk uit de twaalfde eeuw is van binnen prachtig versierd met fresco’s en is hierdoor waarschijnlijk de bekendste bezienswaardigheid van San Gimignano.

Verschillende kunstenaars, waaronder Taddeo di Baartolo en Ghirlandaio, hebben in de veertiende eeuw scenes uit de bijbel geschilderd. Hierbij zijn fresco’s uit het oude, maar ook het nieuwe testament geschilderd. Het doel hiervan was om het publiek te waarschuwen: naast de beschilderde muren zijn er ook veel details die er gruwelijk en duivels uitzien.

Santa Fina

Fresco van Santa Fina in de kapel

In de bijbehorende kapel vind je een andere stijl. Deze kapel is gewijd aan de patroonheilige Santa Fina. In de Renaissance heeft Domenico Ghirlandaio hier fresco’s gemaakt die het leven van Santa Fina uitbeelden. In deze kapel staat ook een glazen kist met het stoffelijk overschot van de patroonheilige.

Niet alleen deze kapel is gewijd aan Santa Fina, de antieke apotheek Spezeria di Santa Fina in het Santa Chiara-klooster is ook vernoemd naar Santa Fina. In het Santa Chiara-klooster vind je tevens een ruimte voor moderne kunst en er is een klein archeologisch museum.

Het paleis van Podesta

Palazzo Nuovo del Podestà in San Gimignano

Het Palazzo del Popolo ligt aan het Piazza del Duomo. Dit paleis wordt ook wel eens het Palazzo Nuovo del Podestà genoemd. Halverwege de dertiende eeuw werd het paleis gebouwd. De burgemeester van de stad woonde hier samen met zijn familie. Het paleis heeft een mooie binnenplaats, Loggia del Comune genaamd.

Tegenwoordig doet het paleis dienst als stadhuis en is het Museo Civico hier te vinden. In dit museum kun je schilderijen van schilderscholen uit Florence en Siena bewonderen. De meeste schilderijen komen uit de twaalfde tot vijftiende eeuw. De werken zijn van onder andere Lippo Memmi, Coppo di Marcovaldo, Sodomo en Filippino Lippi.

Vooral de licht erotische fresco’s van de Camera del Podestà en de vele Maria afbeeldingen zullen opvallen tijdens een bezoek. Op de eerste verdieping staat een fresco van Lippo Memmi. Zijn fresco ‘Moeder Gods met kind en Heiligen’ staat in de Sale di Dante, de grote raadszaal.

Piazza della Cisterna

Piazza della Cisterna in San Gimignano

Het Piazza della Cisterna plein vormt, met zijn driehoekige vorm, het middelpunt van San Gimignano. De naam is afgeleid van het waterreservoir dat je op het plein ziet staan. Al in het jaar 1237 werd dit reservoir gebouwd en in het jaar 1346 werd het uitgebreid.

Het Palazzo Tortoli-Treccani is te vinden aan het Piazza della Cisterna. Dit kasteel is gebouwd in Sienese stijl en heeft prachtige gotische tweelingvensters. Het gebouw naast het Palazzo Tortoli-Treccani was vroeger een weeshuis, dit gebouw komt uit de dertiende eeuw en had vroeger de naam Casa Salvesttrini. Tegenwoordig doet het gebouw dienst als hotel. Mocht je een nachtje in San Gimignano blijven logeren, dan is dat natuurlijk een absolute aanrader.

Torre del Diavolo

Torre del diavolo in san Gimignano

De toren aan de andere kant van het plein heeft een aparte bijnaam. Deze toren heeft namelijk als bijnaam de Torre del Diavolo, de Toren van de Duivel in het Nederlands. Volgens een legende was er een stuk bovenop de toren gebouwd terwijl de eigenaar op reis was. Toen de eigenaar terug kwam zag hij dit en zei hij dat het door de duivel gebouwd was. Waarschijnlijk probeerde hij op deze manier aan de wet van 1255 te ontkomen. Deze toren hoort bij het Palazzo dei Cortesi. Aan de westkant van het plein staan de tweelingtorens van Ardinghelli.

Miniatuur San Gimignano

Je kunt San Gimignano ook in het klein bekijken. Er is een project genaamd San Gimignano 1300 waarbij je kunt zien hoe de stad er in het jaar 1300 uitzag. Er zijn tien verschillende settings en in elke setting is te zien hoe de kenmerkende torens en woonhuizen eruit zagen in 1300. Dit jaartal is gekozen omdat de stad toen ontzettend welvarend was.

In de settings zie je alle 72 torens en veel uitbundig versierde paleizen. In de loop der tijden zijn er, naast torens, ook een hoop paleizen verdwenen. De miniatuurstad is gebouwd door onder andere Michelangelo Rubino. Naast de schaalmodellen zie je ook scenes waarop het dagelijkse leven uit de middeleeuwen is afgebeeld.

Sant’Agostino kerk

Sant'Agostino kerk met indrukwekkende fresco's

Deze kerk valt eigenlijk helemaal niet op aan de buitenkant, maar het is zeker de moeite waard om even naar binnen te lopen. Binnen vind je de Cappella di Beato Bartolo die toegewijd is aan Bartolo.

Erg uniek is het fresco dat je naast de preekstoel ziet. Dit fresco is gemaakt door Gozolli en laat een atypisch beeld zien van de heilige Sebastiaan. Andere fresco’s die je hier ziet zijn gemaakt door Lippo Memmi, Benozzo Gozzoli, Sebastiano Mainardi en Bartolo di Fredi. 

Het Rocca di Montestaffoli fort

Rocca di Montestaffoli fort

Het Rocca di Montestaffoli, een militair fort uit de middeleeuwen, bevindt zich in het Rocca e Parco. Het is heerlijk om hier even bij te komen tussen de olijfbomen. Vanuit de uitkijktorens, ookwel Punto Panoramico, heb je een erg mooi uitzicht over San Gimignano. Op warme zomeravonden worden hier regelmatig concerten gegeven.

Bonustip

Het VVV bureau van San Gimignano heeft een handige website waarop informatie over alle bezienswaardigheden is te vinden. Daarnaast kun je er een gratis app downloaden dat dienst doet als een virtuele reisgids.